Góc nhìn FirstEd

Toán, Kinh tế và STEM – Xu hướng mới trong giáo dục Anh quốc

1. Sự thay đổi trong lựa chọn môn A-level

Theo số liệu công bố gần đây, Toán tiếp tục giữ vững vị trí môn A-level phổ biến nhất tại Anh, vượt xa các môn vốn quen thuộc như Tâm lý học và Sinh học. Đặc biệt, Kinh tế, Vật lý và Toán Nâng cao (Further Maths) cũng chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng học sinh đăng ký.

Ngược lại, một số môn học thuộc khối ngôn ngữ và nhân văn lại có xu hướng giảm, điển hình là tiếng Pháp (-9,1%), tiếng Đức (-8,5%) và Lịch sử (-5,5%). Điều này phản ánh một sự chuyển dịch rõ rệt trong lựa chọn học tập của thế hệ trẻ.

Image

2. Nguyên nhân và ý nghĩa của xu hướng

Sự tăng trưởng này phần nào đến từ:

  • Nhu cầu toàn cầu về nhân lực STEM: Các ngành như Kỹ thuật, Công nghệ, và Khoa học dữ liệu đang bùng nổ, kéo theo nhu cầu tuyển dụng nhân lực chất lượng cao.
  • Ảnh hưởng từ thị trường lao động: Lương khởi điểm và cơ hội việc làm trong các ngành STEM thường cao và ổn định hơn.
  • Chính sách và định hướng từ nhà trường và xã hội: Nhiều chiến dịch khuyến khích học sinh, đặc biệt là nữ sinh, tham gia vào các môn STEM.

3. Tác động đến giáo dục đại học

Xu hướng học STEM ở A-level đã kéo theo sự bùng nổ nhu cầu ở bậc đại học:

  • +12,5% sinh viên được nhận vào ngành Kỹ thuật & Công nghệ
  • +10,4% sinh viên vào ngành Toán học
  • Dù vậy, ngành Khoa học máy tính sau nhiều năm tăng trưởng nhanh đã chững lại.

Điều này chứng minh rằng con đường sự nghiệp gắn với STEM đang được ưu tiên và ngày càng trở nên cạnh tranh.

Image

4. Cơ hội và thách thức đối với học sinh Việt Nam

Xu hướng học STEM tại Anh đang tạo ra những tác động rõ rệt đến học sinh quốc tế, trong đó có Việt Nam. Một số điểm cần lưu ý:

  1. Ảnh hưởng đến lựa chọn môn học bậc THPT
    • Đối với những học sinh dự định du học từ bậc phổ thông, việc chọn tổ hợp môn A-level hoặc chương trình tương đương (IB, AP) cần được cân nhắc kỹ.
    • Các môn Toán, Vật lý, Kinh tế, Tin học không chỉ giúp mở rộng lựa chọn ngành học mà còn gia tăng cơ hội trúng tuyển vào những ngành có nhu cầu cao.
    • Ngược lại, nếu thiên về Ngôn ngữ, Lịch sử hay Nghệ thuật, học sinh có thể đối mặt với sự cạnh tranh cao hơn do số lượng chỗ học và cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực này đang ít đi.
  2. Tác động đến cơ hội vào đại học
    • Nhu cầu tăng mạnh trong các ngành Kỹ thuật, Toán và Công nghệ đồng nghĩa với việc chuẩn đầu vào có thể ngày càng cao.
    • Các trường đại học hàng đầu ở Anh vốn đã khắt khe trong xét tuyển, nay có khả năng đưa ra yêu cầu cao hơn về điểm số, kỹ năng, và hồ sơ phụ trợ cho những ngành STEM.
  3. Sự thay đổi về giới tính trong ngành học
    • Dù vẫn có sự mất cân bằng, xu hướng nữ sinh theo học STEM ở Anh đang tăng, phản ánh một môi trường cởi mở và đa dạng hơn.
    • Điều này mang lại tín hiệu tích cực cho học sinh Việt Nam, đặc biệt là nữ sinh vốn e ngại rằng các ngành Kỹ thuật và Toán học chỉ phù hợp với nam giới.
  4. Triển vọng nghề nghiệp sau tốt nghiệp
    • Sinh viên tốt nghiệp các ngành STEM thường có cơ hội việc làm tốt, mức lương cạnh tranh và nhu cầu cao từ các nhà tuyển dụng toàn cầu.
    • Tuy nhiên, các ngành này cũng đòi hỏi năng lực phân tích, tư duy logic, khả năng làm việc nhóm và ngoại ngữ ở mức cao – những kỹ năng mà học sinh Việt Nam cần chuẩn bị kỹ lưỡng nếu muốn cạnh tranh ngang bằng.
  5. Cân nhắc cho phụ huynh và học sinh Việt Nam
    • Việc chạy theo xu hướng STEM không phải lúc nào cũng phù hợp. Một số học sinh có năng khiếu nổi trội trong nghệ thuật, ngôn ngữ hay khoa học xã hội vẫn có nhiều cơ hội học tập và phát triển, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu cần sự cân bằng giữa STEM và Humanities.
    • Vì vậy, lựa chọn ngành học nên dựa trên sở thích, thế mạnh cá nhân và mục tiêu dài hạn, chứ không chỉ theo nhu cầu thị trường.

Xu hướng tại Anh cho thấy STEM đang lên ngôi, mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn trong tương lai. Tuy nhiên, hành trình thành công cần được xây dựng từ những bước đi chiến lược, bắt đầu bằng sự lựa chọn đúng đắn ngay từ bậc trung học.

👉 Bạn đã sẵn sàng cùng con định hình lộ trình học tập và sự nghiệp toàn cầu chưa?

#FirstEdvisor #STEM #DuHocAnh #CareerOrientation #FutureLeaders

Có nên cho con đi du học từ THPT hay chờ đến đại học?

Quyết định cho con đi du học từ bậc THPT hay đợi đến đại học thật không dễ dàng. Chúng tôi đã gặp nhiều phụ huynh phân vân: “nên để con tự lập và học xa nhà khi mới 15-16 tuổi, hay để con học hết lớp 12 rồi mới đi? Mỗi lựa chọn đều có ưu và nhược điểm, phụ thuộc nhiều vào tính cách của bạn nhỏ và hoàn cảnh của từng gia đình.

Du học từ THPT – còn còn gọi là học Dự bị Đại học –  nghĩa là con sẽ bắt đầu làm quen với môi trường quốc tế từ rất sớm. Ưu điểm là con có thêm vài năm để trau dồi ngoại ngữ, tự lập và thích nghi với phương pháp học tập cũng như nền văn hoá mới. Một học sinh của First Edvisor sang Anh học A-level từ lúc hết lớp 10 chia sẻ rằng: hai năm Dự bị Đại học ở Anh giúp bạn “lột xác”, từ một cô bé rụt rè thành một bạn trẻ tự tin, sẵn sàng bước vào trường đại học top đầu ở Anh. Trên thực tế, học Dự bị ở nước ngoài cũng giúp tăng cơ hội cho các bạn trẻ nhận được offer vào các trường đại học danh tiếng. Tuy nhiên, nhược điểm lớn là ở độ tuổi còn nhỏ, mới 15-16 tuổi, cũng dễ hiểu khi nhiều bạn chưa quen tự chăm sóc bản thân, dễ sốc văn hóa và nhớ nhà. Không phải em nào cũng đủ trưởng thành để sống xa gia đình sớm như vậy, do đó phụ huynh cần có quan sát kỹ lưỡng trước khi cho con đi học xa nhà từ sớm.

Du học ở bậc đại học (tức đợi hết lớp 12 rồi mới đi) là lộ trình truyền thống và có vẻ phổ biến hơn. Lúc này, con đã 18 tuổi – chín chắn hơn khi chuẩn bị một hồ sơ xin vào đại học, cũng như sẵn sàng tâm thế để tự lo cuộc sống. Phụ huynh cũng có thêm thời gian chuẩn bị tài chính. Học hết THPT hoặc Dự bị Đại học trong nước giúp con nắm chắc kiến thức nền tảng. Thêm vào đó, bằng cấp các chương trình quốc tế tại Việt Nam (như Alevel hay IBDP) cũng được đa số các đại học thế giới chấp nhận. Về tài chính, gia đình sẽ chỉ phải chi 3-4 năm đại học thay vì thêm chi phí cho 2-3 năm Dự Bị ở nước ngoài. Nhược điểm là con sẽ mất thêm thời gian thích nghi khi bắt đầu đại học quốc tế, do trước đó quen học kiểu Việt Nam. Ngoài ra, cạnh tranh vào đại học tốt ở nước ngoài, cụ thể là Anh và Úc với các hồ sơ gửi từ Việt Nam có thể cao hơn so với học sinh vốn đã học dự bị ở nước sở tại.

Vậy đâu là lựa chọn đúng? Thật ra không có đáp án chung cho mọi gia đình. Nếu con bạn độc lập, giỏi ngôn ngữ, thích khám phá và gia đình sẵn sàng hỗ trợ, du học từ THPT có thể là bước đệm tuyệt vời. Ngược lại, nếu con còn phụ thuộc nhiều hoặc chưa xác định rõ mục tiêu, có lẽ nên đợi đến đại học. Một giải pháp trung hòa là cho con tham gia các chương trình trao đổi, trại hè quốc tế trong vài tuần hoặc vài tháng khi còn học THPT. Những trải nghiệm ngắn hạn này giúp con thử “sống xa nhà” và đánh giá mức độ sẵn sàng trước khi quyết định du học dài hạn.

Kết luận: Hãy lắng nghe nguyện vọng của con và đánh giá sự trưởng thành của con. Đồng thời, cân nhắc khả năng tài chính và mục tiêu học tập. Dù chọn con đường nào, cha mẹ vẫn đóng vai trò hậu phương vững chắc, đồng hành cùng con chuẩn bị tâm lý, kỹ năng sống để hành trình du học (dù sớm hay muộn) cũng thật thành công và ý nghĩa.